Türkiye gibi ekonomileri Dolara fazla bağlı ülkelerde, kurdaki yukarı yönlü artışın asıl nedeni, Türkiye-ABD fiyat genel seviyesine, ticaret açığına daha yatkındır. Yatırımcılar “İmamoğlu” gibi krizlere de bakarlar ama asıl bakılan o ülkenin ödeme gücü (veya fiyatlar geneli artışı) kapasitesidir. İddiamız odur ki, “İmamoğlu” krizi olmasa da kur artışı kaçınılmazdı!
Artışa bahane aranıyordu!
Neden?
Bakalım iddia ABD-Türkiye göstegeleri ile doğru mu?
2023 başınadn 2024 yılı ortalarınan kadar Türkiye enflasyonu yıllık olarak, ABD’den 60-65 puan yukarıdadır. Bu dönemde kur da yaklaşık % 65 yükselmiştir (18 TL’den 32 TL dolayına). Bu doğal trenddir.
Ardından Türkiye’de enflasyon rakamları ile oynanmış (Yapay olarak düşrülmüş) ve Haziran-Eylül 2024 döneminde, Türkiye-ABD enflasyonu farkı 65 puandan 50 puna inmiştir. Sonrasında da 40 ve 2025 yılı Mart ayında 35’e çekilmiştir. Bu dönemde kur artışı da % 65’den % 15-20’larde geçekleşti. Yani durmadı. Dolar 40 TL bandına dayandı (Enflasyondaki ayarlamaya rağmen).
“İmamoğlu” krizinde ise kuru sıçratmamak için haftalar içinde yaklaşık 50 milyar Dolar satılarak kur artışı frenlenmeye çalışılmıştı. Türkiye bu parayı 3 aylık ihracata ciro olarak elde ediyor (Yaklaşık 65 milyar Dolar).
Şimdi kur, “İmamoğlu” krizi çözülse dahi % 30 dolayında sıçrayacaktı. Kriz bahanesi ile yıl başından beri % 10’u yapıldı. Kaldı % 20 daha artış. Bunun da erken seçimle kararı veya artan gerilimle yapılması olası. Kurun bir kaç ay içinde 45 TL’yi zorlaması sürpriz değil, “İmamoğlu” hiç değil: Zaten ona bakanların reel ekonomik durumla ilgisi yok.
Keşke haksız olsaydık.