Borç yiyen, bankadan?
Turizm şirketleri, banka vb. kuruluşlardan zaman zaman nakit veya nakit-dışı kredi almak durumunda kalırlar. Bu, işletme sermayesi yetersizliği nedeni ile veya yeni yatırımlar gibi durumlardan kaynaklanır.
Nedeni her ne olursa olsun, geri ödenmek durumundadır. Fiyatlar, Maliyetler, Doluluk ve Geceleme seviyeleri bu yüzden önemlidir. Doğru analizler gereklidir.
Finansman sağlayan bir çok banka, sektörün bu sayılan değerlerini iyi değerlendirmediğinden açık verir ve güveni azalır. Asıl mesele, finansmanın gerçek nedenlerle sağlanmasıdır. Mesela, ziyaretçi artışı ve gelirlere yansıması iyi hesaplanamaz.
Bir örnekle açıklayalım:
Özellikle oteller yılda 20-25 milyar Dolar ciro yapar. Net karlılık o kadar yüksek değildir, çünkü maliyetlerin sürekli şiştiği piyasa ortamlarında, bu ciro ile finansmanın geri ödenmesi de riske girer. Özellikle son yıllarda oteller, faaliyet karının kat be kat yükseği kaynağı, yeni yatırımlara yönlendirmektedir. Dolayısıyla aynı otel kredi yanında çalışma sermayesi ister. Bir dönem 8 kata varan yatırım / işletme sermayesi oranı, mülki durumu da zora sokmaktadır. Sürekli istikrar bulamayan konaklama fiyatları da geri ödemeyi zorlar. Yaşanmaması için; Fiyatlar, Maliyetler, Doluluk ve Geceleme-Karlılık seviyeleri sürekli izlenmelidir.
Turizmin kredi borcunda artışlar, bin Dolar
(Ocak-Kasım)
| Nakdi Kredi | Takipteki | Toplam | Nakitdışı | |
| 2024 | 2.587.930 | -39.854 | 2.548.076 | 725.499 |
| 2025 | 5.002.445 | 16.092 | 5.018.537 | 719.332 |
Otellerin kredi borcunda artışlar, bin Dolar
| Nakdi Kredi | Takipteki | Toplam | Nakitdışı | |
| 2024 | 1.876.989 | -35.539 | 1.841.450 | 395.668 |
| 2025 | 3.789.796 | -33.772 | 3.756.024 | 431.843 |
Kaynak: TUİK, TMSF, BDDK, Erol Karabulut derlemesi
VERİ TABANINDAN BAŞLIKLAR
Bankalardan Alınan Krediler
Banka Kredilerin Şehirlere dağılımı
Turizmde Finansal Kiralama (Leasing)
Otellerde Hizmet Üretimi Fiyatları
Konaklama ve F&B sektörü karlılığı
Otellerde Cirolar Ve Karlılık
Türkiye’de yeni otel yatırımları
Şehirlerde yeni otel yatırımları
Yatırım yapan yabancı sermaye
Turizmde Yabancı kontrol oranı
Otel için ruhsat alan proje sayısı
Dünya’nın en büyük konaklama zincirleri
Tesis inşaat birim maliyetleri
Turizmde Sera Gazı Emisyonları
KONU İLE İLGİLİ MERAK ETTİKLERİNİZ VE KATKI YAPMAK İÇİN LÜTFEN YAZIN: info@turizmdatabank.com

ANALİZ/ Erol Karabulut
Konaklamada yatırım eğilimi “defacto” değişiyor ▼
Konaklama alanında yatırım eğilimi ve davranışı de facto değişiyor. Talebin (Yalnız turist sayısı) sürekli olarak arttığı ülkemizde, düşen veya sabit kalan doluluklara rağmen, turizm yatırımcısı durmadı. Esas faaliyeti ile finanse edemediği otel yatırımlarını, suyun sürekli akacağına bakarak, (Faizlerden, enflasyondan vb’den bağımsız) yatırımlarını, faaliyet karının 6-8 katı büyüklüğe taşıdı.
Ancak, 2022-2023 dönemi ile yükselen her türden maliyet baskısı karşısında, faaliyet karı-yatırım arasındaki açıklık kapanmaya başladı. Yatırımların, esas faaliyet karından bağımsız hale gelmesi sorunu, finansman maliyetlerini artırmaya ve yakın gelecekte, 10 otelli mali başarısızlıklara kapı açmıyor mu?
Mesela, 2015-16 yılındaki gerileme yılına kadar 5 yıl, faaliyet karlarının 2 ila 8 katı yatırımlarda bulunan konaklama sektörü, pandemi dönemine kadar da faaliyet karlarının 2 ila 6 katı yatırımda bulundu.
Ancak sonrasında bugüne kadar, faaliyet karlarının 1 ila 3 katı yatırım yaptı. Bunda her türden artan maliyet baskısı var. Yatırımcı aldığı kredileri, son 3 yıla kadar orta ve uzun vadeli bulabiliyordu ve bunu savuşturabiliyordu.
Ama bu eğilim de sona erdi. 2000’li yıllara kadar % 90 paya sahip olan orta ve uzun vadeli krediler 2000 yılı Temmuzuna kadar % 80’lere gerilemişti. Bugün hafif toparlanarak % 85’lere geldi. 5 yıl aradan sonra kısmi toplanma denebilir.
Kısa vadeli krediriler ise % 20’lerden % 15-18 bandına geldi. 2000’li yıllara kadar % 12 dolayına çıkan banka garantisi ile alınan Nakit dışı krediler/Toplam krediler oranı, bugünlerde % 15-16’ye evrildi. (Banka müşteri adına taahhütte bulunur.)
Bu kredi çoğunlukla yatırım amacıyla tercih edilir. Nakit akışını etkilemeden finansman sağlamada yer alır ve özellikle likidite sıkıntısı çeken işletmeler için bir avantaj oluşturur!
Bu da sektörün yumuşak karnıdır, ne dersiniz. Taşıma su ile değirmen döner mi?
